Wskazówki dla rodziców

Aktualna sytuacja w naszym kraju i na świecie wymaga od nas, rodziców, swoistego zaopiekowania się naszymi pociechami. Pojawiające się u dzieci dodatkowe emocje, przede wszystkim strach jest zupełnie zrozumiały w obecnej sytuacji. Oto kilka porad i wskazówek, które można wykorzystać w pracy z dzieckiem w domu:

  • Bądźmy uważni na to, o czym mówi nam dziecko. Stwórzmy przestrzeń do tego, aby mogło dzielić się z nami swoimi przeżyciami. Unikajmy sytuacji, w której nie będziemy mogli obdarzyć go pełną, potrzebną mu uwagą. Powiedzmy dziecku o tym, że w danej chwili musimy wykonać jakąś czynność i, że porozmawiamy tak szybko, jak to tylko będzie możliwe. Zadbajmy wtedy o wyłączność dla małego rozmówcy – nie wykonujmy dodatkowych telefonów, nie odpisujmy na maile i nie oglądajmy telewizji. Nie pozwólmy, aby rozpraszały nas inne osoby.
  • Przygotujmy się merytorycznie do rozmowy. Poznajmy rzetelne informacje na temat wirusa, zakażenia, choroby itp., którymi możemy się podzielić z naszym dzieckiem. Czasem trzeba będzie powtórzyć je wielokrotnie – dzieci lubią upewniać się, że wiemy, co mówimy. Nie warto jednak przekazywać dzieciom niesprawdzonych treści, dramatycznych nowin (np. „Jest kolejna ofiara!”). Jednak na niektóre pytania nie znamy przecież odpowiedzi. I o swojej niewiedzy warto szczerze mówić.
  • Starajmy się w trakcie rozmów być spokojni i opanowani. Dzieci na nas patrzą, są świetnymi obserwatorami. Jeśli sami nie jesteśmy w stanie zachować spokoju, pomyślmy kto z naszego otoczenia mógłby to zrobić.
  • Obserwujmy nasze dzieci. To właśnie rodzic jest najlepszym ekspertem jeżeli chodzi o dziecko, zna je, wie jak reaguje, czego potrzebuje. Pamiętajmy też, że nasza postawa wobec zagrożenia bezpośrednio wpływa na to, co myśli i robi nasze dziecko.
  • Wyposażmy dzieci w różne sposoby radzenia sobie z lękiem, stresem, smutkiem. Porozmawiajmy o tym, jak my dorośli sobie z tym radzimy. Zaproponujmy różne wyjścia, żeby trudne myśli nie zapanowały w naszej głowie (książki, bajki, oglądanie komedii, gry, rysowanie, zabawy kreatywne, teatrzyk). Jeśli jest taka potrzeba, dajmy dziecku przestrzeń i czas na płacz, złość i uzewnętrznienie innych trudnych emocji.
  • Zapewniajmy o ograniczeniu czasowym pewnych rozwiązań. Niechodzenie do szkoły, nauka w domu, brak kontaktu z rówieśnikami to sytuacje trudne dla dziecka, zwłaszcza w dłuższej perspektywie czasowej. Porozmawiajmy z nimi o tym. Pokazujmy terminowość tych rozwiązań i to, czemu one mają służyć.
  • Zorganizujmy efektywnie czas niechodzenia do szkoły i przebywania w domu. Wyciągnijmy dawno nie używane gry, zabawki, uruchommy wyobraźnię i kreatywność (dzieci są w tym mistrzami).
  • Dajmy możliwość kontaktu z kolegami, koleżankami za pośrednictwem nowoczesnych technologii.
  • Pokażmy dzieciom, że jesteśmy odpowiedzialni. Przestrzegajmy wszystkich zaleceń związanych z epidemią. Dajmy dzieciom wiedzę, że nasze zachowania przekładają się bezpośrednio na rozprzestrzenianie wirusa, a więc na życie i zdrowie innych ludzi. Bądźmy wzorem do naśladowania (pokażmy, jak myć ręce, dezynfekować je, jak zasłaniać usta itp.).
  • Towarzyszmy naszym dzieciom w tak trudnej sytuacji, bądźmy dla nich oparciem.

Opracowanie mgr A. Piątkowska, psycholog

Źródła:
Wywiad z dr Magdaleną Śniegulską, psycholog, Uniwersytet SWPS
Materiały kampanii społecznej „Jesteśmy uważni”

JAK RODZICE MOGĄ PRZYGOTOWAĆ DZIECKO DO CZYTANIA I PISANIA

JAK RODZICE MOGĄ PRZYGOTOWAĆ DZIECKO DO CZYTANIA I PISANIA

Aby przygotować małe dziecko do radzenia sobie ze szkolnymi wyzwaniami, trzeba zadbać o to, by wzrastało w atmosferze miłości, akceptacji oraz okazywania uczuć. Źródłem pewności siebie, poczucia własnej wartości i samodzielności  dziecka są bliskie relacje z rodzicami, dostrzeganie i chwalenie jego osiągnięć oraz stawianie mu realnych wymagań już od najmłodszych lat jego życia,

JAK POLUBIĆ CZYTANIE?

Nawyk czytania książek kształtuje się już w dzieciństwie. Oto kilka wskazówek, jak sprawić, by dzieci polubiły czytanie.

  • pokaż dziecku, że czytanie sprawia ci przyjemność – czytaj codziennie choćby fragment książki,
  • zadbaj o to aby w domu znajdowały się interesujące książki dla dzieci,
  • od najmłodszych lat czytaj dziecku i razem z nim: wspólnie oglądajcie ilustracje, zachęcaj dziecko d nazywania przedmiotów i czynności na obrazkach, niech opowiada o tym co widzi,
  • włączaj dziecko w proces czytania: otwieranie książki, przewracanie kartek , wskazywanie podpisów obrazków,
  • pokaż dziecku, jak można praktycznie wykorzystać czytanie: poproś je o odczytanie napisów na opakowaniach, przepisów kulinarnych lub listy zakupów,
  • rozmawiaj na temat przeczytanego tekstu – zachęcaj do zadawania pytań, wyjaśniaj trudne pojęcia,
  • zachęcaj dziecko d tworzenia rysunków na temat przeczytanego opowiadania, bajki lub wierszyka – później można zrobić wystawę prac lub album,
  • poproś dziecko o wymyślenie dalszego ciągu bajki,
  • powtarzaj ulubione fragmenty, zabawne, rymowane wierszyki, by dziecko nauczyło się ich na pamięć,
  • zachęcaj do tworzenia własnych opowiadań lub wierszyków wraz z ilustracjami,
  • odwiedzaj z dzieckiem księgarnie i biblioteki – pozwól mu oglądać i wybierać książki, które je interesują.

Czytaj dziecku codziennie! Kiedy jest małe, poświęcaj na to tyle czasu, ile dziecko jest w stanie skoncentrować się na ilustracji. Stopniowo wydłużaj ten czas do 20-30 minut w wieku przedszkolnym. Czytaj również starszym dzieciom – tak długo, jak długo będzie to dla nich przyjemne.

JAK POLUBIĆ PISANIE?

Są dzieci, którym pisanie sprawia dużą trudność, dlatego nie przepadają za tą czynnością. Materiał literowy lub literopodobny (szlaczki) przepisują wolno, litery są niekształtne, zeszyt bywa pełen skreśleń i poprawek.

Oto kilka wskazówek, jak zachęcać dziecko do pisania:

  • już od niemowlęctwa rozwijaj zdolności manualne dziecka – dawaj mu zabawki, które można łatwo chwytać, obracać, zgniatać,
  • stwórz możliwości do rozwoju motoryki małej: precyzyjnych ruchów rąk, dłoni i palców – zadbaj o miejsce i przybory do rysowania, malowania; wykorzystuj różne techniki plastyczne: wyklejanie, lepienie z plasteliny, masy solnej, malowanie palcami, ćwicz z dzieckiem wycinanie, darcie, a także stemplowanie,
  • chwal samodzielną twórczość dziecka, zachęcaj do dokładności i dokańczania prac – warto urządzić wystawę prac dziecka,
  • od 3.roku życia należy ćwiczyć u dziecka chwyt pęsetkowy (palec wskazujący dotyka kciuka) przez nawlekanie koralików, ugniatanie ciasta, wyszywanie, przypinanie klamerek,
  • kształtuj prawidłowe trzymanie ołówka i kredki, dbaj o właściwe ułożenie ręki i kartki podczas rysowania i pisania oraz o prawidłową postawę ciała,
  • zachęcaj do praktycznego wykorzystywania umiejętności pisania: podpisywania swoich prac, pisania miłych liścików do członków rodziny, wpisywania życzeń w laurkach oraz dedykacji, pisania pamiętnika itp.
  • żeby poprawić kształt pisania lub tempo pisania, zachęcaj dziecko do rywalizacji z samym sobą i pobijania własnych rekordów: własnego pisma, pisania na czas, bezbłędnego przepisywania.

Opracowanie: pedagog- Agnieszka Supera

W tekście wykorzystano opracowania Wydawnictwa Literat.

Zabawy stymulujące rozwój językowy u dzieci w wieku przedszkolnym.

Porozumiewanie się z otoczeniem polega na rozumieniu, nadawaniu i odbieraniu komunikatów słownych. Aby dziecko mogło zrozumieć kierowane do niego wypowiedzi musimy je usłyszeć, zróżnicować utożsamić i zapamiętać. Dlatego bardzo ważne jest, aby podczas zabaw stymulujących rozwój językowy dziecka wykorzystywać zabawy i  teksty  adekwatne do jego aktualnych możliwości rozwojowych.   Inne będą możliwości rozumienia i nadawania informacji słownych u dziecka rocznego, inne u 3-latka, 5-latka i dzieci starszych. Dziecko nieprzygotowane pod względem artykulacyjnym, niedostatecznie różnicujące słuchowo niektóre dźwięki mowy, a zmuszane do artykulacji zbyt trudnych dla niego głosek, często zaczyna je zniekształcać, wymawiając nieprawidłowo. Z wiekiem dziecka,  poszerza się jego zakres słownictwa, coraz wyższy jest rozwój procesów poznawczych i myślowych, usprawnia się  także  aparat artykulacyjny.

Zabawy słowne to zabawy mające na celu poszerzanie  słownictwa oraz pozwalające nabywać umiejętność budowania zdań i dłuższych wypowiedzi przez dzieci.

Do tego typu zabaw potrzebny jest zestaw różnych obrazków, zdjęć, ilustrowanych książeczek, gier planszowych lub gier komputerowych. To czym się bawimy z dzieckiem zależy w dużej mierze od pomysłowości samych opiekunów. W wielu przypadkach samo dziecko wskaże nam, co go aktualnie interesuje i warto takie sytuacje wykorzystać. Oto przykłady zabaw słownych:

Rymowanki – rymy łatwo wpadają w ucho, pozwalają przekonać się że wśród wielu słów są takie, które brzmią podobnie a znaczą zupełnie co innego. Zaczynamy od dobierania obrazków, których nazwy rymują się (łapka – czapka, jagoda – woda itp.). Potem do konkretnego słowa np. płot szukamy obrazka (kot) a następnie dziecko kończy rymowane zdania np. lata osa koło…, leci mucha koło…, przyszła koza do…

Historyjki obrazkowe i obrazki sekwencyjne. Świetna pomoc do doskonalenia wymowy dziecka, ale również do rozwijania myślenia przyczynowo – skutkowego. Możemy je znaleźć w pisemkach dla dzieci lub wykonać samodzielnie np. zrobić zdjęcia kolejno wykonywanych czynności przy ubieraniu, myciu rąk, przygotowywaniu posiłku. Zaczynamy od dwóch obrazków, stopniowo możemy dodać trzeci i czwarty. Prosimy dziecko o ustalenie odpowiedniej kolejności, opowiedzenie treści, wskazanie jakiego obrazka brakuje, dopowiedzenie zakończenia historyjki lub nadanie historyjce tytułu.

Zabawa „Detektyw”. Dzieci bardzo lubią szukać różnych przedmiotów, warto więc zaproponować im również szukanie słów, które możemy ze sobą łączyć w pary. Wygrywa ta osoba, która wymyśli więcej słów pasujących do siebie np.: mama – prasuje, gotuje, zmywa, śpiewa…; lalka jest – duża, plastikowa, ładna…, czytamy – książkę, gazetę, bajkę, ogłoszenie, list, itp. Można też szukać różnych wyrazów o tym samym znaczeniu: samochód – auto, chorągiewka – flaga lub też wyrazów przeciwstawnych: duży – mały, wysoki – niski, szeroki – wąski, gruby – chudy;

Układanie zdań do obrazków. np. do obrazka „cytryna” można ułożyć zdania: ja mam cytrynę, cytryna jest żółta i kwaśna, mama wczoraj kupiła cytrynę, lubię pić herbatę z cytryną, do obrazków „liścia i drzewa”: na drzewie rosną liście, jesienią liście spadają z drzewa itp.

Gry i zabawy komputerowe. Jest wiele atrakcyjnych dla dzieci gier i zabaw komputerowych. Istotnym ich walorem jest to, że wykorzystują one interesującą grafikę, animacje, ruch, muzykę, atrakcyjne dla dziecka tematy zabaw. W takich zabawach dziecko może się czuć sprawcą działania i otrzymywać obrazkowe lub dźwiękowe nagrody za dobrze wykonane działania.

Gry i zabawy dydaktyczne typu: domino, nawlekanki, rebusy, szyfrówki, labirynty, ukrywanki, zagadki, szarady inscenizacyjne, krzyżówki i inne. Zabawy tego typu mają swoją formę, strukturę, temat i reguły, którym trzeba się podporządkować. Dziecko uczy się zatem jednocześnie ról społecznych i językowych. Dzięki takim ćwiczeniom i aktywnym udziale w grze i zabawie dziecko ma szansę poszerzać swoje słownictwo i zdobywać umiejętność budowania wypowiedzi w określonej grą lub zabawą sytuacji, czyli nabywać tzw. kompetencję i sprawność językową.

Wierszyk dla najmłodszych przedszkolaków

(zwracamy uwagę, czy język podczas wymowy głoski „l” znajduje się za górnymi ząbkami)

„Małe koleżanki”

Małe koleżanki

nuciły kołysanki.

La, la, la… śpiewa Ala.

Słucha cała sala.

Lo, lo, lo… śpiewa Ola.

Chodzi z Alą do przedszkola.

Le, le, le… słychać Elę.

Śpiewa w piątek i niedzielę.

Lu, lu, lu… Ela z Ulą

kołysanką was utulą.    T. Bogdańska

Wierszyki dla trochę starszych

„Pieski”

Oto domek niski,

stoją pod nim miski.

Pieski wodę piją,

potem miski myją.”

„Rarytasy Stasia”

W swoim małym pokoiku

Staś ma mnóstwo smakołyków:

serek wiejski, chleb sojowy,

słodki soczek truskawkowy.

Jest sałatka owocowa,

i rolada kokosowa,

słodki deser sezamowy,

wielki tort marcepanowy,

ostra pasta łososiowa,

galaretka brzoskwiniowa.

Są sardynki, zupa z suma,

ser podlaski i salami,

pyszny sernik z bakaliami,

sękacz, ciastka i ciasteczka,

miska pełna ananasów,

Staś ma mnóstwo rarytasów.    A. Chrzanowska

„Dzięcioł”

Dzięcioł w lesie stuka : stuku, stuku, stuk.

Tępi on szkodniki : stuku, stuku, stuk.

Szuka ich pod korą :stuku, stuku, stuk.

Szuka przez dzień cały : stuku, stuku, stuk.    J. Nowak

Wierszyki dla najstarszych

„Kołysanka”

W kolebusi Leszek mały sza, sza, sza,

pokołysze mama Lesia sza, sza, sza.

Uśnij, uśnij mój Lesiuniu sza, sza, sza.

Ja zanucę kołysankę sza, sza, sza.   J. Nowak

„Lato”

Szumi, szumi woda,

szumi, szumi las, szumią,

szumią pola lato wita nas.

Szumi, szumi woda,

szumi, szumi las,

szumią, szumią pola

wiatr ochłodzi nas.   J. Nowak

„Entliczek- pętliczek”

Entliczek-pętliczek, czerwony stoliczek,

a na tym stoliczku pleciony koszyczek,

w koszyczku jabłuszko, w jabłuszku robaczek,

a na tym robaczku zielony kubraczek…    J. Brzechwa

„Gawron”

Czarny gawron czarny, czarne piórka ma,

czarny ma ogonek, czarne skrzydła dwa.

Czarny gawron czarny, czarne dzieci ma!

Co im na śniadanie dzisiaj rano da?…   R. Pisarski

Opracowała

Dorota Rzepecka, logopeda

Propozycje zabaw dla rodziców i dzieci
DOMOWE ZAJĘCIA LOGOPEDYCZNE

W sytuacji jaka obecnie panuje w naszym kraju znacznie utrudnione jest uczestniczenie dzieci w terapii logopedycznej w dotychczasowej, znanej wszystkim formie. Spędzamy teraz zdecydowaną większość czasu w domu. Jedną z form spędzanie tego czasu mogą być ćwiczenia logopedyczne, które rodzice sami spróbują zorganizować swoim pociechom. Choć nie zastąpią one tradycyjnej formy terapii mogą być ciekawym doświadczeniem oraz doskonałą inspiracją na przyszłość. Poniżej przedstawiam propozycje stron internetowych na których można znaleźć gotowe pomoce logopedyczne, pomysły na zabawy, a także zaczerpnąć nieco logopedycznej wiedzy.

domologo.pl – strona po której łatwo się poruszać, materiały i pomysły zostały dobrze uporządkowane, przy każdym znajduje się jasny, krótki opis. Znajdziemy tam głównie materiały do pracy z dziećmi z wadą wymowy, propozycje ćwiczeń artykulacyjnych, słuchowych i oddechowych.

SamoPomoc Logopedyczna – strona na fb, której autorka oferuje mnóstwo gotowych pomocy w wersji kolorowej i czarnobiałej. Wiele propozycji okraszonych krótkim instruktażem o sposobie wykorzystania. Polecam głównie do utrwalania poprawnej wymowy głosek.

Smykoterapia – strona na fb. Znajdziemy tam wiele gotowych, dobrej jakości opracowań. Część materiałów udostępniana jest bezpłatnie. Autorka opracowuje również materiały  w tzw. pakach, które oferuje do sprzedaży za niewielką opłatą – smykopaka.pl

Szpatułka i Spółka – strona na fb, na której nie brakuje materiałów, dających możliwość wykorzystania w przypadku różnych zaburzeń mowy (nie tylko wad wymowy). Materiały dobrej jakości, starannie opracowane. Autorka oferuje zarówno bezpłatne karty pracy, jak i materiały do kupienia w „pakach”.

Logopedyczny Świat Zabaw – strona na fb, zawierająca wiele kolorowych pomocy wykorzystywanych do utrwalania wymowy konkretnych głosek.

logopediapraktyczna.pl – blog, na którym znajdziemy ciekawe propozycje różnorodnych zabaw logopedycznych z załączonymi materiałami do druku. Strona wzbogacona o wiele autorskich opracowań o tematyce logopedycznej.

logotorpeda.com – autorka przedstawia swoje pomysły na pomoce do zajęć logopedycznych, które udostępnia w plikach PDF. Strona dedykowana w dużej mierze rodzicom, którzy dodatkowo mogą zapoznać się z przystępnie napisanymi artykułami dotyczącymi problematyki logopedii oraz szeroko rozumianego rozwoju dziecka.

Urozmaiceniem Waszej pracy może być korzystanie z programów multimedialnych dostępnych w wersji on-line. Należy wtedy pamiętać, aby rodzic towarzyszył dziecku podczas zabawy, służył wsparciem i czuwał nad poprawnym wykonywaniem zadań.

mimowa.pl – program, który można wykorzystać do usprawniania narządów mowy, utrwalania głosek oraz innych ćwiczeń wspierający rozwój mowy. Dodatkowym atutem programu jest możliwość wydrukowania materiałów dołączonych do poszczególnych ćwiczeń.

yummy.pl – możliwość wykorzystania w formie ćwiczeń uzupełniających rozwój językowy przedszkolaków i uczniaków.

superbelfrzy.edu.pl – znajdziemy tu ćwiczenia w formie gier przydatne w terapii głoski „r” oraz głosek syczących i szumiących. Skorzystać mogą głównie dzieci starsze, ponieważ ćwiczenia często wymagają opanowanej umiejętności czytania.

afast.pl – zdecydowanie wart uwagi, profesjonalnie przygotowany program przeznaczony głównie do terapii osób z afazją. Można go wykorzystać również w pracy z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną.

pisupisu.pl – strona z pomocami multimedialnymi, którą warto wykorzystać w formie ćwiczeń ogólnorozwojowych wspierających zajęcia logopedyczne. Na stronie znajdziemy materiał podzielony dla przedszkolaków oraz poszczególnych klas szkoły podstawowej, dzięki czemu jest ona zróżnicowany pod względem stopnia trudności.

Przedstawione propozycje stanowią zaledwie ułamek tego, co możemy znaleźć w sieci. Mogą jednak stanowić punkt wyjścia do samodzielnej, logopedycznej pracy z dzieckiem. Zachęcam zarówno do skorzystania, jak i podejmowania własnych poszukiwań.

Opracowanie:

Monika Nagórska-Jacak – logopeda

Jak wytłumaczyć dziecku czym jest koronawirus i co robić, by się przed nim ustrzec?

Jak wytłumaczyć dziecku czym jest koronawirus i co robić, by się przed nim ustrzec?

Na te pytania odpowie darmowy ebook wydany przez Wydawnictwo Olesiejuk. Publikacja napisana jest przystępnym, zrozumiałym językiem i wzbogacona o kolorowe ilustracje. Można ją wydrukować do własnego użytku lub przeczytać dzieciom z wykorzystaniem nowych technologii.

Plik można obejrzeć w przeglądarce lub pobrać w formacie PDF.

https://www.wydawnictwoolesiejuk.pl/fileadmin/user_upload/pdf/Koronawirus.pdf